En son 1896’da görülen 'yitik Türk lalesi', Amasya’da bulundu. Bitkinin konumu gizli tutuluyor ve örnekleri fotoğraflandı.
TARİHİ KEŞİF
Amasya’da 130 yıldır doğada görülmediği için neslinin tükendiği sanılan 'yitik Türk lalesi' bulundu. Bitkiyi keşfeden isim, İl merkezinde kapıcılık yapan Ercan Eftelioğlu oldu. Botanik uzmanları, lalenin Tulipa Sprengeri olduğunu tespit ederek örnekleri fotoğrafladı ve bulunduğu alan koruma altına alındı.
130 YIL SONRA TEKRAR ORTAYA ÇIKTI
Bitki, ilk kez 1892’de Alman bahçıvan Mühlendorff tarafından Avrupa’ya gönderilmiş ve bilim dünyasına tanıtılmıştı. Doğada en son 1896 yılında görülen lalelerin, Anadolu’daki varlığı sona ermişti. Avrupa’da az sayıda özel bahçede süs bitkisi olarak varlığını sürdüren Tulipa Sprengeri, Türkiye’de uzun yıllardır bilim insanları tarafından aranıyordu.
KEŞFİN PERDE ARKASI
Eftelioğlu, hafta sonu arkadaşlarıyla doğa gezisine çıktığı sırada fotoğraflara benzeyen bir çiçek gördü ve uzmanlarla temasa geçti. Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Müdürü Salih Sercan Kanoğlu ve Prof. Dr. İsmail Eker, alanı inceleyerek bitkinin yitik lale olduğunu doğruladı.
BİTKİNİN ÖZELLİKLERİ
Prof. Dr. İsmail Eker, laleyi diğer türlerden ayıran özellikleri şöyle açıkladı: "Bitki geç çiçek açar, uzun boylu ve huni şeklinde parlak kırmızı renklere sahiptir. Polen keselerini taşıyan anter başlıkları ve kırmızı iplikçikler, diğer türlerden kolayca ayırmamızı sağlıyor."
KORUMA VE GELECEK PLANI
Salih Sercan Kanoğlu, bitkinin bulunduğu alanın konumunu paylaşmadı ve Eftelioğlu’na madalya ve ödül verilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca ‘Yitik Lale Gurbetten Sılaya Dönüyor Projesi’ kapsamında İngiltere’den getirilen tohumlar 2 yıl önce Amasya’da toprağa ekilmiş ve İstanbul’daki Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde çoğaltılmıştı.
Bitkinin korunması ve çoğaltılması sürecinin aynı hassasiyetle devam edeceği belirtildi. Bu sayede, yitik lalenin gelecek nesiller için yaşatılması hedefleniyor.
İhlas Haber Ajansı
