Washington ve Tahran yönetimleri, Ortadoğu'nun seyrini değiştirecek tarihi bir mutabakata imza atarak 107 gündür devam eden savaşı resmen bitirdi. İki ülke liderlerinin dijital ortamda onayladığı taslak anlaşma uyarınca, küresel enerji koridoru Hürmüz Boğazı'nın cuma günü tamamen açılacağı duyuruldu. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sonrası piyasalarda olumlu bir hava estiğini belirterek petrol fiyatlarının düştüğünü ve borsanın yükseldiğini açıkladı. Bölgede kalıcı barışın sağlanması hedeflenirken, 14 maddelik taslak metnin detayları ve stratejik hamleler uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, bölgedeki 107 günlük sıcak çatışma dönemini geride bırakarak savaşı resmen sonlandıran tarihi bir mutabakat zaptına imza attı. Küresel piyasaların ve uluslararası kamuoyunun kilitlendiği bu kritik gelişme, iki ülke temsilcilerinin metni dijital ortamda onaylamasıyla resmiyet kazandı. Tarihi vesikaya ABD adına Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı J.D. Vance imza koyarken, İran tarafını ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf temsil etti. Atılan bu imzalarla birlikte Ortadoğu'da aylardır süren askeri gerilimin bitirilmesi noktasında en somut ve en kritik aşama başarıyla geçilmiş oldu. Sürecin tamamlanmasının ardından kameralar karşısına geçen ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çok iyi bir diyalog zemininde anlaştıklarını ilan etti.
TRUMP VE VANCE CEPHESİNDEN HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIM MESAJLARI
Beyaz Saray'dan yapılan ilk açıklamada, küresel enerji arzı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nın 19 Haziran Cuma günü itibarıyla tamamen deniz trafiğine açılacağı müjdelendi. Trump, bölgede petrol yüklü gemilerin güvenli, emniyetli ve sorunsuz olarak tanımladığı Güney Otoyolu güzergahını kullanmaya başladığını aktardı. Anlaşmanın duyurulmasıyla birlikte küresel piyasalarda petrol fiyatlarının gerilediğini ve borsaların yükseliş trendine girdiğini belirten ABD Başkanı, Tahran'ın nükleer silah sahibi olmayacağının altını çizdi. İran'ın mutabakat kapsamında yerine getirmesi gereken yükümlülükleri olduğunu hatırlatan Trump, bu adımların ardından yaptırımların kademeli olarak hafifletileceğini sözlerine ekledi. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise Amerikan CNBC televizyonuna verdiği demeçte, resmi anlaşma metnini hafta içinde kamuoyuna açıklamayı umduklarını paylaştı. Cuma günü İsviçre'de yapılması planlanan geniş katılımlı imza törenine İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de katılmasını beklediklerini belirten Vance, İsrail'in de yeni Ortadoğu masasında bir koltuğu olacağını ifade etti.
TAHRAN YÖNETİMİNDEN LÜBNAN ŞARTI VE MUTABAKATIN 14 MADDELİK DETAYLARI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede Lübnan'daki savaşı sona erdirmenin, ABD ile yapılan mutabakatın ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Taraflar arasında uzlaşılan 14 maddelik taslak metinde, Lübnan dahil tüm cephelerde düşmanlıkların derhal ve kalıcı olarak sonlandırılması ilk madde olarak yer aldı. Taslağa göre ABD, İran'ın iç işlerine karışmamayı, egemenliğine saygı duymayı ve bölgedeki askeri güçlerini geri çekmeyi taahhüt etti. Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması öngörülürken, petrol ve petrokimya ürünlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması kararlaştırıldı. Ayrıca, müzakerelerin son 60 günlük döneminde dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması ve bunun yarısının müzakereler başlamadan Tahran'a aktarılması imza altına alındı. Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması planlanırken, İran'ın füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara desteği ise müzakere gündeminden tamamen çıkarıldı.
Haber Merkezi
