Uluslararası bilim camiası, modern astrofizik ve uzay teknolojileri tarihinin en iddialı ve kapsamlı projelerinden birini başarıyla tamamladığını duyurdu. Uzun süredir üzerinde çalışılan devasa veri tabanı sayesinde, gökyüzünün derinliklerindeki kozmik yapıların konumu ve hareketleri ilk kez bu denli net bir şekilde ortaya konuldu.
Karanlık enerjinin gizemini çözmek amacıyla yürütülen beş yıllık gözlem faaliyetlerinin sonucunda, şimdiye kadar oluşturulan en büyük ve en ayrıntılı 3 boyutlu evren haritası hazırlandı. ABD merkezli Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) konsorsiyumu tarafından paylaşılan bu harita, gök bilimciler tarafından evrenin adeta bir "BT taraması" olarak nitelendiriliyor.
MİLYONLARCA GALAKSİ VE YILDIZ MERCEK ALTINDA
Proje kapsamında kurulan teknolojik altyapı sayesinde, gökyüzündeki milyonlarca kozmik yapının sadece nerede olduğu değil, Dünya'ya olan uzaklıkları ve zaman içerisindeki hareket yönleri de milimetrik hassasiyetle ölçüldü. Gelişmiş teleskop sistemlerinin binlerce fiber optik gözü yardımıyla yürütülen çalışmada, başlangıçta hedeflenen sınırların da üzerine çıkıldı.
Elde edilen devasa veri setinde 47 milyondan fazla galaksi ve 20 milyon yıldızın detaylı bilgileri yer alıyor. Kaydedilen en uzak galaksilerden gelen ışığın yaklaşık 11 milyar yıl önce yola çıktığı hesaplanırken, bu durum bilim insanlarına evrenin en eski ve karanlık dönemlerine ışık tutma imkanı sunuyor.
KARANLIK ENERJİNİN SABİTLİĞİ TARTIŞMAYA AÇILIYOR
Araştırmanın temel hedeflerinden birini, evrenin genişlemesini hızlandırdığı varsayılan ancak yapısı henüz tam olarak çözülemeyen karanlık enerjinin incelenmesi oluşturuyor. Evrenin yaklaşık yüzde 70'ini kapladığı tahmin edilen bu görünmez gücün doğasını anlamak, kozmoloji modellerinin doğruluğu açısından büyük önem taşıyor.
DESI tarafından elde edilen ilk bulgular, karanlık enerjinin geçmişte düşünüldüğü gibi durağan ve sabit bir yapıda olmayabileceğine dair önemli ipuçları barındırıyor. Bu verilerin doğrulanması halinde, modern fiziğin evrenin başlangıcı ve sonuna dair kabullerini içeren birçok teorik modelin sil baştan revize edilmesi gerekebilecek.
DÜNYA GENELİNDE DEV İŞBİRLİĞİ VE GELECEK HEDEFLERİ
Küresel ölçekte büyük bir heyecan yaratan bu projede, dünya genelinde 70 farklı kurumda görev yapan 900'ü aşkın bilim insanı ortaklaşa çalıştı. Samanyolu Galaksisi'nin yoğun yapısı nedeniyle gökyüzünün bazı bölümleri haritada tam olarak gösterilemese de elde edilen mevcut alanın derinliği bilimsel araştırmalar için eşsiz bir kaynak sağlıyor.
Mevcut haritayla yetinmeyen araştırma ekibi, önümüzdeki yıllarda gözlem sahasını daha da genişleterek güney yarım küre alanlarını ve galaksimizin daha kalabalık bölgelerini de sisteme dahil etmeyi planlıyor. Bilim insanları, bu sayede evrenin büyük ölçekli yapısını daha iyi anlayarak insanlığın uzaydaki en büyük bilinmezleri çözmesine katkı sunmayı hedefliyor.
Haber Merkezi
