Dünya genelinde izlenen "Kim Milyoner Olmak İster?" adlı bilgi yarışmasının Fransa versiyonunda yaşanan sıra dışı bir olay, "Seyirciye Sorma" joker hakkının güvenilirliğini ve kültürel adalet anlayışını gündeme getirdi. Basit bir soruya bilerek yanlış cevap veren Fransız seyirciler, yarışmacıyı eledikten sonra stüdyoda kahkahalara boğuldu.
Olay, yarışmacının "Aşağıdakilerden hangisi Dünya'nın etrafında döner?" sorusunun cevabını bilemeyip seyirci yardımına başvurmasıyla yaşandı. Güneş, Ay, Venüs ve Mars şıkları arasından seyircilerin yüzde 56'sı doğru olmayan "Güneş" cevabını vererek yarışmacıyı yanılttı.
UZMANLARDAN KÜLTÜREL ADALET ANALİZİ
Sosyologlar ve uzmanlar, seyircilerin bu mantıksız görünen davranışının ardındaki kültürel sebepleri inceledi. Ori ve Rom Brafman kardeşlerin "Sway: The Irresistible Pull of ırrational Behavior" adlı kitabında bu duruma özel bir bölüm ayrıldı. Yazarlar, seyircilerin yanlış cevap vermesinin fizik bilmemelerinden değil, kültürel adalet anlayışı ve yarışmalara bakış farkından kaynaklandığını öne sürdü.
KÜLTÜRE GÖRE SEYİRCİ TEPKİLERİ
Brafman kardeşler, aynı formatın farklı ülkelerdeki seyirci davranışlarının dramatik şekilde değiştiğini belirtiyor:
ABD: Amerikan seyircisinin verdiği yanıtların yüzde 90 oranında doğru çıktığı belirtiliyor. Bu kültürde seyirciler, yarışmacının kazanmasını içtenlikle istiyor.
Rusya: Seyirciler, yarışmacıları bilerek yanıltıyor ve kasıtlı olarak yanlış cevaplar veriyor. Uzmanlara göre bu durum, aniden zenginleşen insanlara duyulan toplumsal güvensizlikle ilişkili.
Fransa: Durum bu iki örneğin arasında yer alıyor. Fransız seyirciler, eğer soru "çok basit" görünüyorsa, yarışmacının bunu bilmemesini "aptallık" olarak değerlendiriyor ve bilerek yanlış cevap vererek elenmesini adil buluyor.
Fransa'daki olayda da seyirciler soruyu kolay bularak "Güneş" cevabını verip, yarışmacının elenmesinin ardından kahkahalara boğuldu. Uzmanlar, Fransız kültüründe "hak etmeden kazanmanın" rahatsızlık yarattığını ve bilgisiz birinin ödül almasının adaletsiz bulunduğunu belirtiyor.
Haber Merkezi
