Deprem Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş’ın Karadeniz Bölgesi için yaptığı değerlendirmeler sonrası Samsun’da deprem riski yeniden gündeme geldi. Bektaş, Ordu, Trabzon ve Rize için yaptığı açıklamada tehlikenin yalnızca aktif fay hatlarından kaynaklanmadığını, sahil kesimlerindeki dolgu ve alüvyon zeminlerin deprem dalgalarını büyütebileceğini belirtti.
Bu değerlendirme, Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın güneyden geçtiği Samsun için de dikkat çekici bir başlık oluşturdu. Uzmanlara göre kentte risk yalnızca fay hattına yakınlıkla değil, zemin yapısı ve yapı güvenliğiyle birlikte değerlendirilmeli.
SAMSUN’U HANGİ FAY HATTI ETKİLİYOR?
Samsun, Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın ana etkilenme alanı içinde yer alan şehirlerden biri olarak değerlendiriliyor. Fay hattı kentin güney kesimlerinden geçerken özellikle Ladik, Havza ve Vezirköprü ilçeleri doğrudan fay hattı üzerinde veya fay sistemine yakın bölgeler arasında gösteriliyor.
Bu nedenle olası bir depremde Samsun’un güney ilçelerinde sarsıntının daha belirgin hissedilebileceği belirtiliyor. 1943 yılında meydana gelen Ladik Depremi de kentin deprem geçmişindeki en önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
SAHİL DOLGU ALANLARINDA RİSK DAHA FAZLA
Samsun’da deprem açısından en fazla dikkat edilmesi gereken başlıklardan biri sahil dolgu alanları ve alüvyon zeminler olarak gösteriliyor.
Atakum, İlkadım, Canik ve Tekkeköy’ün kıyı kesimlerinde bulunan dolgu alanları ile Mert Irmağı, Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarına yakın alüvyon zeminlerin deprem sarsıntısını büyütebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre bu tür zeminlerde sarsıntı daha şiddetli hissedilebildiği gibi, gevşek ve suya doygun alanlarda sıvılaşma riski de ortaya çıkabiliyor.
OLASI DEPREMDE SAMSUN’UN HANGİ İLÇELERİ ETKİLENİR?
Olası bir depremde Samsun’da etki derecesi ilçelerin fay hattına yakınlığına, zemin yapısına ve yapı stokuna göre değişebilir.
Ladik, Havza ve Vezirköprü fay hattına yakınlık nedeniyle öne çıkarken, Atakum, İlkadım, Canik ve Tekkeköy ise kıyıdaki dolgu ve alüvyon zeminler nedeniyle dikkat edilmesi gereken bölgeler arasında yer alıyor.
Bafra ve Çarşamba ovalarında da alüvyon zemin yapısı nedeniyle deprem dalgalarının büyüyebileceği değerlendiriliyor.
İKİNCİL AFET RİSKİNE DİKKAT
Prof. Dr. Osman Bektaş’ın Karadeniz için dikkat çektiği “ikincil afet” riski Samsun açısından da önem taşıyor.
Olası bir deprem sonrası sahil dolgu alanlarında oturma ve yanal kaymalar, gevşek zeminlerde sıvılaşma, yamaç bölgelerde ise heyelan riski oluşabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, Samsun’da deprem güvenliğinin yalnızca fay hattı haritasıyla değil, zemin etütleri, bina dayanıklılığı ve altyapı güvenliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
SAMSUN’UN EN GÜVENLİ BÖLGELERİ NERESİ?
Deprem güvenliği açısından sağlam kaya zeminli ve yüksek bölgeler daha avantajlı alanlar olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda Atakum’un üst kesimleri ile İlkadım ve Canik’in güneyindeki yüksek kayalık bölgeler, şehir merkezine göre daha güvenli alanlar arasında öne çıkıyor.
Ayrıca Kavak, Asarcık ve Ayvacık’ın yüksek ve sağlam zeminli kesimleri de deprem dalgalarının daha az büyüyebileceği bölgeler arasında gösteriliyor.
Ancak uzmanlar, “en güvenli bölge” değerlendirmesinde yalnızca zemin yapısının yeterli olmadığını, binanın yaşı, taşıyıcı sistemi, mühendislik hizmeti ve yapı denetiminin de belirleyici olduğunu ifade ediyor.
UZMANLARDAN ZEMİN VE YAPI GÜVENLİĞİ UYARISI
Karadeniz için yapılan deprem uyarıları, Samsun’da zemin ve yapı güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Sahil kesimlerinde dolgu ve alüvyon zeminlerin, güney ilçelerinde ise fay hattına yakınlığın dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre Samsun’da olası bir depremde hasar riskini azaltmanın yolu, mevcut yapı stokunun incelenmesi, zemin etütlerinin eksiksiz yapılması ve özellikle dolgu alanlarındaki yapıların deprem yönetmeliklerine uygunluğunun denetlenmesinden geçiyor.
Haber Merkezi
