Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından Haziran 2026 dönemi için açıklanan hububat alım fiyatlarına tarım sektöründen tepki almaya devam ediyor. Fiyatlar Karadeniz’in tarım ambarı Samsun’u ayağa kaldırdı. Samsun’un 16 ilçe ziraat odası başkanı Bafra’da acil koduyla toplanarak tek ses olup "Yanlış karardan dönülmezse çiftçi tarlasını boş bırakacak" açıklamasının ardından Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) "Ekonomik akıl tutulması" diyerek karara sert tepki gösterdi.
Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat, açıklanan rakamların tarlanın, emeğin ve girdi maliyetlerinin gerçekleriyle örtüşmediğini belirterek, "Bu fiyatlar üreticinin toprağa tamamen küsmesine yol açacak bir gerçek dışılık barındırıyor. 2026 buğday fiyatları, çiftçinin tasfiye edilme fermanıdır" dedi.
MALİYET 18 LİRAYA DAYANDI
Açıklanan karara göre ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatının ton başına 16 bin 500 TL (kilogram başına 16,50 TL) olarak belirlendiğini hatırlatan Başkan Bayzat, geçen yıla oranla yapılan %22,22’lik artışı "komedi" olarak nitelendirdi.
Enflasyonun ve tarımsal girdi maliyetlerinin bu oranın çok üzerinde olduğunu vurgulayan Bayzat, "Çiftçinin traktörüne koyduğu mazot, tarlasına attığı gübre ve kullandığı ilaç son bir yılda fahiş oranlarda zamlanırken, buğday fiyatını yüzde 22 ile sınırlamak ekonomik bir akıl tutulmasıdır. Bir kilogram buğdayın ortalama üretim maliyeti zaten 16 ila 18 TL bandına dayanmış durumda. TMO'nun açıkladığı fiyat çiftçinin maliyetini bile karşılamıyor, üreticiye doğrudan zarar yazdırıyor" ifadelerini kullandı.
DESTEKLEME ERİMEYE MAHKUM
Bakanlığın prim ve desteklerle ton başına fiyatın 19 bin 514 TL’ye çıkacağı yönündeki savunmasını da eleştiren ZMO Samsun Şube Başkanı, ton başına vadedilen 3 bin 14 TL’lik desteğin hasat anında ödenmeyeceğine dikkat çekti. Bayzat, "Bu ödemeler aylar sonra, sonbaharda veya kış ortasında yapılacak. Paranın değerinin her gün eridiği bir iklimde, vadeli destek vaadiyle çiftçinin bugünkü yarası sarılamaz" dedi.
TMO’nun ürün bedeli ödemeleri için koyduğu 45 günlük vadenin serbest piyasada fırsatçılığa yol açtığını belirten Havva Yurdunuseven Bayzat, şunları söyledi: "Hasat dönemi, çiftçinin banka kredilerinin, gübre ve mazot borçlarının vade dönemidir. Parasını almak için 45 gün bekleyecek lüksü olmayan, kapısına alacaklı dayanmış üretici, TMO kuyruklarında erimeyi göze alamıyor. Ürününü serbest piyasadaki tüccara 14-15 TL gibi çok daha düşük fiyatlara, peşin para uğruna ve zararına satmak zorunda kalıyor. Bu durum TMO’nun 'çiftçiyi koruma' misyonunu tamamen işlevsiz hale getirmiştir."
KATMA DEĞER SANAYİCİYE AKTARILIYOR
TMO’nun 1 Ekim 2026'dan itibaren buğdayı sanayiciye ton başına 18 bin 500 TL’den satacağını ilan etmesini de sert bir dille eleştiren Bayzat, yetkililere şu sözlerle çağrıda bulundu: "Devlet, çiftçiden 16 bin 500 TL’ye aldığı buğdayı depolayıp birkaç ay sonra ton başına 2 bin TL farkla piyasaya sürecek. Üreticiden esirgenen katma değer, finansal olarak zaten güçlü olan un ve makarna sanayicisine transfer edilmektedir. Oysa çiftçiye verilmeyen o 2 bin TL, üretimin sürdürülebilmesi için gereken can suyudur. Ziraat Mühendisleri Odası olarak, her zaman üreticimizin yanında olmaya ve çiftçimizin hakkını savunmaya devam edeceğiz."
Haber Merkezi
