Havza’nın sokaklarındaki o çamurlu su çekilir, geriye temizliği kalır. Esnaf temizliğini yapar, devlet desteğini verir, hayat bir şekilde akar. Ama her yağmur bulutu göründüğünde Havzalının yüreğinde kopan o korku fırtınasını dindirmek, sadece popülist söylemlerle mümkün değildir.
Havza’da yaşanan son sel felaketi, artık “doğal afet” tanımının ötesinde değerlendirilmelidir. Çünkü mesele yalnızca yağan yağmur değil; mesele, yıllardır biriken plansızlık, altyapı eksikliği ve ihmaller zinciridir.
Yaşları 60 ın üzerinde olan Havzalılar Orta Caminin arkasında bulunan dere kenarının sağında ve solunda yol olduğunu iyi bilirler. Dere yatağında yeni yapılan binalar 6/7 metre dere sınırından geri çekilirken eski binaların inşaatına tam dere sınırından yapılmasına neden müsaade edilip inşaat ruhsatı verildi?
Rahmetli Belediye Başkanımız Ünal beyin zamanında Hacı Osman Deresinin üstü kapatılmaya başlanılıp, Salim bey döneminde tamamen kapatılıp işyerleri yapılmış olup, Celal Bey ve Tuncer Bey döneminde dere üstü yapılaşma had safhaya çıkmıştır. Şimdi kullanımı ve sorumluluğu DSİ ye ait olan dere yatağında bu işlemler yapılırken dönemlerin Belediye Başkanları bunu bilmiyor muydu?
Dere üstündeki işyerleri yapılıp satılmaya başlanıldığında yatırım için 3-4 işyeri birden satın alanlar ve oradan işyeri kiralayıp ticaret yapanların aklına bir sel felaketi hiç gelmedi mi?
1998 deki Sel felaketinden sonra dere üstünün açılması ve işyerlerinin yıkım kararı 2012 de 14 sene sonra çıktı. Mahkeme sürecinde yıkım kararı çıkmasın diye uğraşanlar ve kararın çıkma süresini uzatanlar bugünlerin en büyük müsebbibi değillermidir.?
2012 de çıkan yıkım kararından sonra 2023 de tahliye kararı çıktı. Aradan tam 11 yıl geçti. Bu arada tahliye kararının çıkmaması için uğraşanlar ve geciktirenler tam 25 yıl bugün yapılan yıkımları geciktirmişlerdir. Bunlarda yaşanan afetten vicdanen sorumlu değiller midir?
Dere üstü kapatılacağı yerde Eskişehir ve Kastamonu örneğinde olduğu gibi rehabilite edilip güzelleştirilemez miydi ? O dönemde pis kokular akan derede biriken atık sular için dere üstünün kapatılması yerine kanalizasyon sistemi yapılamaz mıydı ? Öncelik dere üstünün kapatılması mıydı yoksa kanalizasyon sisteminin yapılması mıydı.?
Sel afetinin yaşandığı andan itibaren Devletimizin bütün kurumları Havzalılar ile birlikte Afete müdahale etmediler mi? Bunları görmezden gelenlerin hangi niyet ve düşünceye ait oldukları ortada değil mi?
Samsun Valiliğimiz tarafından oluşturulan Hasar Tespit Komisyonu görevlerini yapıp bitirmeden sonuçlarını rapor halinde sunmadan yapılan yardımları gösterilen gayretleri çalışmaları göz ardı edip vatandaşlarımızın acısını siyasi malzeme olarak mı kullanıyorlar ?
Devlet ile Milleti karşı karşıya getirmek birilerinin siyasi çıkarlarına ve işlerine geldi, şov yaptılar. Acılarımız taze iken buna gerek varmıydı?
Bir yerin afet Bölgesi olması için gerekli şartlar 1968 deki çıkartılan kanunla belirli iken bu kanunlardan bi haber olanların söylem ve ifadeleri onların bilgi almadan araştırmadan kullanmaları siyasi bir amaç gütmekten başka nedir?
Afet bölgesi ilan edilmesine yol açan durumun (deprem, sel, yangın vb.) doğurduğu ve bu ilanla birlikte hukuki/ekonomik statüye yansıyan bazı kısıtlamalar, zorunluluklar ve dolaylı olumsuz etkiler mevcuttur. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Yapılaşma ve Yerleşim Yasakları
İkamet ve İnşaat Yasağı: Fen kurulları tarafından tehlikeli olduğu tespit edilen alanlar resmî olarak yapılaşmaya ve ikamete kapatılır. Bu durum, arsası veya mülkü o sınırda kalan vatandaşların taşınmasını zorunlu kılar.
Mülklerin Boşaltılması ve Yıkımı: Hasarlı binaların tamiratı yapılana kadar içeri girilmesi yasaklanır. Ağır hasarlı binalar için mülk sahibine tebliğ yapıldıktan sonra 3 gün içinde itiraz edilmezse bina devlet eliyle yıkılır. Bir yıl içinde onarılmayan binalar için de yıkım kararı uygulanır.
2. Ekonomik ve Ticari Dolaylı Etkiler
Emlak Değer Kaybı: Bir bölgenin afet bölgesi ilan edilmesi, oranın ciddi bir doğa olayı riski altında olduğunu resmîleştirdiği için uzun vadede gayrimenkul ve arsa fiyatlarında düşüşe neden olur.
Yatırımcı ve Turizm Kaybı: Bölgenin riskli algılanması, dışarıdan gelecek yeni yatırımların durmasına, turizm bölgesi ise turistlerin ve ticari işletmelerin bölgeden uzaklaşmasına yol açabilir.
Ruhsat ve Ticaret Kısıtlamaları: Afete maruz kalan tehlikeli alan sınırlarındaki mevcut işletmelerin faaliyetleri durdurulabilir veya yeni iş yeri açma ruhsatı verilmesi sınırlandırılabilir.
3. Zorunlu Yükümlülükler
Mülki Amirin Geniş Yetkileri: Afet bölgesi ilan edilen yerlerde valilik ve kaymakamlıklar, afetin etkilerini azaltmak için geçici olarak taşınmazlara, araçlara veya iş makinelerine el koyma yetkisine (istimval) sahip olur. Kamu yararı için özel mülkiyet hakları geçici olarak sınırlandırılabilir.
Bu arada Dere üstündeki işyerlerini taşımak için yapılan dükkanlar kesin kabul Çevre ve Şehircilik bakanlığı tarafından 1 Haziranda yapılacağından taşınma işlemleri zamanında gerçekleştirilememiştir.
Havza Belediyesinin üzerine düşen sadeve İşyerlerini yıkmak ve dere üstünün açılmasını gerçekleştirmek için DSİ ye devretmekti. DSİ de dere üstünü açtıktan sonra dere ıslahı ve rehabilite edilmesi için görevi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredecektir. Sistem bu şekilde çalışmaktadır.
SAYGI VE SEVGİLERİMLE..
GÜNÜMÜZÜN HAYRI VE BEREKETİ ÜZERİNİZE OLSUN.
ALLAH(C.C) YAR VE YARDIMCIMIZ OLSUN.