Türk hukuk sisteminde yargılama süreçlerini hızlandırmayı, adalet mekanizmasındaki tıkanıklıkları gidermeyi ve vatandaşların hak arama hürriyetini tahkim etmeyi amaçlayan 12. Yargı Paketi, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) tarafından resmen Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu, mecliste düzenlediği basın toplantısında 30 maddeden oluşan yeni kanun teklifinin tüm teknik ve idari detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Yeni pakette duruşma sürelerine sınır getirilmesinden miras hukukundaki suistimallerin önlenmesine, dijital noterlik uygulamalarından idari yargıdaki köklü reformlara kadar çok sayıda stratejik madde yer alıyor.
İDARİ YARGIDA "TEK HAKİM" KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Yeni yargı paketinin en temel felsefesinin yargılamalardaki kronik gecikmeleri önlemek olduğunu ifade eden Akbaşoğlu, idare mahkemelerinin iş yükünü hafifletecek yeni parasal sınırları duyurdu.
486 Bin TL Sınırı ve Usul Düzenlemesi: 2026 yılı itibarıyla konusu 486.000 Türk lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrencilerin disiplin, yurt, burs işlemleri; kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman ve yolluk uyuşmazlıkları artık heyet yerine tek hakim tarafından süratle karara bağlanacak. Ayrıca Bölge İdare Mahkemeleri, ilk derece mahkemelerinin kararlarını esastan hukuka uygun bulursa, sırf gerekçe hatasından dolayı kararı bozmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla karara bağlayabilecek.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALKIYOR, MİRASÇILARA ÖNCELİK GELİYOR
Hukuk muhakemelerinde uzun yıllardır uygulanan ancak süreçlerin uzamasına neden olan pek çok usul maddesi de 12. Yargı Paketi ile yeniden yazılıyor. Öne çıkan bazı kritik başlıklar şu şekilde:
Belirsiz Alacak Davası Yürürlükten Kaldırılıyor: Uygulamada tereddütlere yol açan belirsiz alacak davası sistemden çıkarılıyor. Bunun yerine kısmi dava açıldığında, davanın açıldığı tarihten itibaren zamanaşımı tüm alacak için kesilmiş sayılacak ve davacılara 'ıslah' şartı aranmaksızın bir defaya mahsus dava değerini artırma hakkı tanınacak.
Mirasçılara Özel İhale Hakkı: Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında, aile yadigarı taşınmazların yabancılara ucuza gitmesini önlemek amacıyla birinci açık artırmaya dışarıdan katılım sağlanamayacak. İlk ihale sadece hissedar konumundaki mirasçılar arasında, malın muhammen bedelinin %100'ü üzerinden yapılacak.
Duruşma Arasına 3 Ay Sınırı: Davaların yıllarca sürmesini engellemek adına adli yargıda iki duruşma arasındaki süre kural olarak 3 ayı geçemeyecek. Bilirkişi raporunun gecikmesi gibi zorunlu hallerde ise hakim gerekçesini tutanağa açıkça yazmak zorunda olacak.
Gereksiz Bilirkişi İncelemesine Ceza: Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda dosyayı bilirkişiye göndererek süreci uzatan hakim ve savcılar hakkında disiplin yaptırımı (uyarma cezası) uygulanacak.
ÜCRETSİZ NOTERLİK BELGELERİ VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM
Bürokrasiyi azaltacak bir diğer adım ise noterlik işlemlerinde atılıyor. Mahkeme veya başsavcılıklar tarafından noterlerden evrak asılları istendiğinde, noterler onaylı örneği dijital ortamda tarayarak güvenli elektronik imza ile saniyeler içinde gönderebilecek. Bu işlemlerden hiçbir vergi, harç veya değerli kağıt ücreti alınmayacak, böylece taraflar mali yükten kurtulacak.
Ayrıca, vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlara ait taşınır ve taşınmaz mülklerin satışları, tam bir şeffaflık ve rekabet ortamı sağlanması amacıyla fiziki ortamlar yerine tamamen UYAP entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla gerçekleştirilecek. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda hazırlanan 30 maddelik kanun teklifinin, önümüzdeki günlerde Adalet Komisyonu'nda görüşülerek hızla genel kurula indirilmesi bekleniyor.
Haber Merkezi
