Soğuk havaların etkisini artırdığı dönemlerde tarım alanlarında don olayları, meyve ve fidan üreticilerini olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, özellikle erken çiçek açan ağaçların bu dönemlerde ciddi zarar görebileceğini belirtiyor.
DON OLAYI NEDİR VE NASIL ZARAR VERİR?
Don, hava sıcaklığının sıfır derecenin altına düşmesiyle bitkilerin dokularında buz kristalleri oluşması sonucu meydana gelir. Bu durum, özellikle meyve ağaçlarında çiçek, tomurcuk ve genç sürgünlerin zarar görmesine neden olur. En çok zarar gören türler arasında şeftali, kayısı, badem, erik ve narenciye ağaçları yer alır.
HANGİ AĞAÇLAR DONA KARŞI DAHA HASSASTIR?
Tarım uzmanları, kış sonu ve ilkbahar başında çiçek açan ağaçların dona en hassas türler olduğunu belirtiyor. Şeftali, kayısı, erik ve badem gibi erken çiçeklenen türlerde risk daha yüksektir. Buna karşın elma, armut ve ceviz gibi geç çiçek açan türler daha dayanıklıdır.
DONA KARŞI KORUMA TEKNİKLERİ
Uzmanlara göre, çiftçilerin ağaçlarını don olaylarından koruyabilmesi için birkaç pratik yöntem bulunuyor:
Toprak İşleme: Don öncesi toprak yüzeyinin düz ve nemli tutulması, sıcaklık kaybını azaltır.
Dumanlama (Sisleme): Bahçede nemli saman, lastik veya organik atık yakılarak oluşturulan duman, sıcaklık kaybını önler.
Sulama: Don olayından önce yapılan yüzey sulaması, toprak ısısını dengeleyerek ağaç köklerinin zarar görmesini engeller.
Rüzgar Makinesi Kullanımı: Havanın üst tabakalarındaki sıcak havayı aşağıya yönlendirerek bahçe sıcaklığını artırır.
Koruyucu Örtüler: Genç fidanlar için kullanılan örtü, torba veya don tülü, bitkinin doğrudan soğuk havayla temasını önler.
ÇİFTÇİLER İÇİN PRATİK VE UYGULANABİLİR ÖNERİLER
Tarım danışmanları, özellikle küçük üreticiler için bazı pratik yöntemler öneriyor:
- Don tehlikesi beklenen gecelerde su dolu bidonlar ağaç altına konularak ısı dengesi sağlanabilir.
- Plastik şişelerle yapılan mini seralar, genç fidanları korumada etkili olur.
- Yamaç arazilerde üretim, soğuk havanın çukur bölgelerde birikmesini önler.
Uzmanlar, don olaylarının tamamen önlenemeyeceğini ancak alınacak önlemlerle zararın önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.
UZMANLARIN UYARISI
Ziraat mühendisleri, çiftçilerin hava tahmin raporlarını düzenli takip etmeleri gerektiğini vurguluyor. "Önlem almak, don sonrası zarar tespitinden çok daha kolay ve ekonomiktir" ifadeleriyle üreticiler uyarılıyor.
️
Tuğçe Gevşek
