Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu münasebetiyle diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı. İki lider, Türkiye-ABD ilişkilerindeki kritik konuları ve bölgesel gelişmeleri görüşmek üzere bugün Beyaz Saray’da bir araya geldi. Toplantının ana gündem maddeleri arasında ticaret, savunma sanayiindeki anlaşmazlıklar ve barış vizyonu yer aldı.
TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİNDE KIRILMA NOKTASI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Kıdemli Araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan'ın analizine göre, bu görüşme son dört yıldır Joe Biden yönetimi döneminde mesafeli seyreden ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açabilir. Trump'ın seçim kampanyası boyunca Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yönelik denge gözeten sözleri, görüşmenin yapıcı bir atmosferde geçeceği beklentisini güçlendirdi.
Uzmanlar, ABD'nin Orta Doğu'daki dengeleri kaybetmesi nedeniyle Trump'ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Müslüman dünyası nezdindeki etkisinden faydalanmaya çalışabileceğini belirtiyor. Türkiye’nin ise Suriye, Libya, Kafkasya ve Balkanlar gibi geniş bir coğrafyada inkar edilemez bir etkiye sahip olduğu ve bu bağlamda ABD’den, Türkiye’nin beka kaygıları ve millî siyasetine saygı duyulmasını beklediği bildirildi.
MASADAKİ KRİTİK BAŞLIKLAR: TİCARET VE SAVUNMA
Açıklanan resmi gündem maddeleri, ikili ilişkilerin en önemli sac ayaklarını oluşturuyor. Toplantıda; ticaret, yatırım, savunma sanayi ve askeri anlaşmalar ile bölgesel savaş ve çatışmalara vurgu yapan bir barış vizyonunun görüşüldüğü bildirildi.
Ticaret bağlamında, 2024 sonu itibarıyla yaklaşık 33 milyar ABD dolarlık dengeli ticaret hacminin, savunma sanayi alımlarıyla 100 milyar ABD doları hedefine ulaşabileceği belirtiliyor. Bu hedefin gerçekleşmesi için, Türkiye’nin ABD’ye mal satabilmesi ve ortak projelere katılması önemli bir kriter olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, F-35 projesi ortaklığına geri dönüş ve haksız bir uygulamanın sonlandırılması talebi gündemde yer alıyor.
Savunma sanayi alanında ise, F-16 alımı ve KAAN projesi için ihtiyaç duyulan motorların tedariki konularında mesafe katedildiği belirtilirken, ABD Senatosu’ndaki lobilerin yarattığı engeller nedeniyle Trump’ın iradesini ortaya koyması gerektiği kaydedildi. Ayrıca, yatırım hacminin de 27 milyar ABD doları olduğu ve bu alanda da 100 milyar dolarlık hacmin hedeflendiği ifade edildi.
BÖLGESEL MESELELER VE BARIŞ VİZYONU
Görüşmenin bölgesel gündeminde ise iki liderin farklı öncelikleri dikkat çekiyor. Trump için Rusya-Ukrayna Savaşı, Erdoğan için ise Gazze’deki soykırım önemli çözüm başlıkları. İki liderin Azerbaycan-Ermenistan ve Suriye konularında uzlaştığı bilgisi verilirken, bölgesel meselelerde ABD ve Türkiye'nin yapıcı diyaloğunun sonuç alıcı olabileceği vurgulandı.
Öte yandan, Trump’ın Türkiye’nin Rusya ve Çin ile olan ilişkileri hakkındaki kaygılarını dile getireceği ve BRICS gibi yeni oluşumlar hakkındaki görüşlerini aktaracağı bekleniyor.
Anadolu Ajansı
