Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında, mevcut ateşkesin 60 gün uzatılmasını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari gemi trafiğine açılmasını içeren yeni bir anlaşma üzerinde önemli ilerleme sağlandığı öne sürüldü. Küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu'daki dengeleri yakından ilgilendiren bu stratejik taslak anlaşmanın detayları uluslararası basında geniş yankı uyandırdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN YENİDEN AÇILMASI PLANLANIYESİ
Axios'un ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, hazırlanan taslak düzenleme kapsamında Hürmüz Boğazı'nın 60 gün boyunca tamamen açık tutulması ve ticari gemilerin herhangi bir ücret ödemeden geçiş yapabilmesi hedefleniyor. Anlaşma maddelerine göre İran'ın, daha önce bu stratejik su yoluna yerleştirdiği deniz mayınlarını temizleyerek deniz taşımacılığını normal seyrine döndürmesi bekleniyor. Bu hamleye karşılık olarak ABD'nin de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını sonlandıracağı ve Tahran yönetiminin uluslararası piyasalarda yeniden petrol satabilmesi için sınırlı yaptırım muafiyetleri sağlayacağı belirtildi.
NÜKLEER MÜZAKERELER YENİDEN GÜNDEMDE
Geliştirilen taslak metinde sadece enerji koridorunun açılması değil, nükleer faaliyetlerin durdurulması da en kritik maddeler arasında yer alıyor. Mutabakat uyarınca İran'ın nükleer silah geliştirmeme yönünde kesin taahhütte bulunması, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceğini ele almak üzere yeniden masaya oturması planlanıyor. İki kaynağın aktardığı bilgilere göre İranlı yetkililer, arabulucular kanalıyla nükleer materyaller konusunda hangi esneklikleri ve tavizleri gösterebileceklerine dair şimdiden sözlü güvenceler iletti.
ENERJİ PİYASALARI AÇISINDAN KRİTİK ADIM
Önerilen 60 günlük ateşkes uzatması, taraflar arasında "performans karşılığı rahatlama" ilkesine dayanıyor. ABD kanadı kalıcı yaptırım iptali ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması gibi adımların ancak nihai ve doğrulanabilir bir anlaşma sağlandığında devreye gireceğini vurgularken, bölgedeki ABD askeri gücünün de bu süreç boyunca konuşlu kalmaya devam edeceği aktarıldı. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda aylar süren kesintilerin ardından normalleşme adımlarının atılması, küresel enerji arz güvenliği ve küresel enflasyon baskısının azaltılması açısından hayati bir eşik olarak kabul ediliyor.
Anadolu Ajansı
