Küresel piyasalarda alternatif yatırım araçlarına yönelen yatırımcıların radarında olan niş sektörlerden birinde, okyanus ötesinden gelen diplomatik kararlarla birlikte rüzgar tersine esmeye başladı. Uzun süredir durgunluk ve değer kayıplarıyla mücadele eden lüks tüketim ve koleksiyon pazarı, yeni ticaret politikalarıyla canlanma sinyalleri veriyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İskoç viskilerine uygulanan yüzde 10’luk gümrük tarifesini kaldırma kararı, son yıllarda ciddi baskı altında kalan Scotch viski sektöründe umutların yeniden doğmasına yol açtı. Kararın özellikle premium viski ve fıçı yatırımı pazarını canlandırabileceği belirtilirken, sektör temsilcileri bu yatırım alanının hâlâ yüksek risk taşıdığı konusunda yatırımcıları uyarıyor.
FIÇI YATIRIMCILIĞI VE UZUN VADELİ BEKLENTİLER
Scotch viski sektöründe "cask investing" olarak bilinen yatırım modeli, meşe fıçılar içinde yıllandırılan viskilerin uzun vadede değer kazanacağı beklentisine dayanıyor. Yatırımcılar, yeni damıtılmış ya da yıllanma sürecindeki viskileri satın alarak 10 ila 20 yıl arasında bekletiyor ve daha sonra ikinci el piyasada satarak yüksek kar elde etmeyi hedefliyor.
Alternatif yatırım araçları arasında yer alan viski fıçıları; sanat eserleri, klasik otomobiller ve lüks saatler gibi yüksek riskli, spekülatif ve likiditesi düşük varlıklar arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre bu yatırımın getirisi tamamen ikinci el piyasadaki koleksiyon talebine bağlı olarak değişkenlik gösteriyor.
EN BÜYÜK ALICI ABD PAZARINDA YENİ HAREKETLİLİK
İskoç üreticiler için en kritik ihracat rotasının önündeki engellerin kalkması, sektörün finansal tablolarına da olumlu yansıdı. Scotch Whisky Association verilerine göre sektörün ABD’ye ihracatı 2025 yılında yaklaşık 933 milyon sterline ulaştı. Bu yüksek hacim, tarifelerin sıfırlanmasıyla birlikte çok daha yukarı taşınabilir.
Alternatif yatırım platformu Decant Index Genel Müdürü John Kennedy, tarifelerin kaldırılmasının özellikle premium viski segmentine son derece olumlu yansıyacağını söyledi. ABD’li tüketicilerin yıllandırılmış ve koleksiyon değeri taşıyan Scotch viskilere güçlü ilgi gösterdiğini belirten Kennedy, şu ifadeleri kullandı:
"Dünyanın en büyük premium viski pazarından gelecek talep, olgunlaşmış fıçıların likiditesini artırabilir ve zaman içinde değerlemeleri destekleyebilir."
PİYASA SON ÜÇ YILDA SERT GERİLEDİ
Sektörde umutlar yeşermiş olsa da piyasa verileri yakın geçmişin oldukça sancılı olduğunu gösteriyor. Viski piyasasını takip eden Whiskystats verilerine göre İskoçya’nın en çok işlem gören 500 viskisinden oluşan endeks son üç yılda yaklaşık yüzde 30 değer kaybetti.
Tarife kararının ardından sektör hisselerinde ise hızlı bir toparlanma görüldü. Dünyanın en büyük alkollü içecek üreticilerinden biri olan Diageo hisseleri karar sonrası borsada yükseliş kaydetti.
"MELEKLERİN PAYI" VE DİĞER BÜYÜK RİSKLER
Viski fıçısı yatırımı yapacak kişilerin finansal risklerin yanı sıra kimyasal ve fiziksel riskleri de göz önünde bulundurması gerekiyor. Scotch viski fıçıları merkezi bir emtia borsasında işlem görmüyor ve Financial Conduct Authority tarafından düzenlenmiyor. Bu durum yasal güvenceleri kısıtlıyor.
Ayrıca süreç içerisinde viskinin doğasından kaynaklanan kayıplar da söz konusu. Sektörde "angel’s share" yani "meleklerin payı" olarak bilinen doğal buharlaşma süreci nedeniyle her yıl yaklaşık yüzde 2 oranında viski fıçıdan buharlaşıyor. Bu durum uzun vadede alkol oranının yüzde 40’ın altına düşmesine neden olabiliyor ve ürünün yasal olarak "Scotch whisky" adlandırılma hakkını kaybetmesine yol açabiliyor. Uzmanlar; depolama, sigorta, mülkiyet yapısı ve sahtecilik riskleri konusunda yatırımcıları dikkatli olmaya çağırıyor.
Haber Merkezi
