Kent Konseyleri 5393 sayılı Belediye Hizmetleri Kanununun, 76. Maddesi gereğince 08 Ekim 2006 tarih ve 26313 sayılı Kent Konseyi Yönetmeliğine dayanılarak kurulmaktadır.
Kent Konseylerinin Yapılanması Şu Şekilde Düzenlenir: Her mahalli idareler seçimini takip eden üç ay içerisinde belediye başkanları tarafından kent konseyi genel kurulu toplantısı düzenlenir. Bu toplantıya o ilçede bulunan bütün mahalle muhtarları davet edilir. Yirmiden fazla mahallesi olan ilçelerde muhtarlar kendi aralarında en fazla yirmi muhtar seçip genel kurula gönderir. Ayrıca kaymakam tarafından on kadar kurum müdürü genel kurul için görevlendirilir. Üniversiteden iki temsilci, siyasi parti temsilcileri, baro temsilcisi, kent konseyine katkı sunabileceği düşünülen ilgili STK ve sendika temsilcileri de genel kurula davet edilir. Kent konseyi genel kurulu ilk toplantısında on bir kişilik yürütme kurulunu ve kent konseyi başkanını seçer. Kent konseyi başkanının görev süresi, yürütme kurulunun görev süresine eşdeğer olmak üzere ilk dönem için iki yıl, ikinci dönem için üç yıldır. Yani toplamda bir seçim süresi (beş yıl) kadardır.
Seçimlerden sonra bu yapı kentin yönetimi konusunda belediyeye katkı sunması amacıyla yeniden oluşturulur. Ayrıca kent konseyi genel sekreterliği vardır ki, genel sekreter belediye başkanının önerdiği üç kişi arasından yürütme kurulu tarafından belirlenir. Yine kent konseyleri içerisinde görev yapan meclisler(kadın, gençlik ve engelliler meclisi gibi) ve çalışma grupları(kültür-sanat, eğitim, turizm, çevre ve sosyal yardımlaşma gibi) vardır. Bu meclis ve çalışma grupları da kendi içlerinde başkanlarını seçer. Bu gruplar belli aralıklarla toplanıp bazı kararlar alırlar, projeler hazırlayıp kent konseyi yürütme kuruluna sunarlar. Burada kabul gören görüş ve öneriler proje olarak başkanın imzasıyla belediye meclisine sunulur. Burada kabul edilirse uygulamaya geçilir.
Resmi Yönetmelikte Kent Konseylerinin Kuruluş Amaçları Şöyle Belirtilmiştir: Kent yaşamında, kent vizyonunun ve hemşerilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım, yönetişim ve yerinden yönetim ilkelerinin hayata geçirilmesine katkı sunması amacıyla kurulmuştur.
Bunun Dışında Kent Konseylerinin Görevlerini Kanaatimizce Şöyle İfade Edebiliriz:Kent konseyleri; yönetenleri yönetme iddiasında bulunmadan, bir kenti ortak akılla yönetmek, halkın talep ve beklentilerini yönetime bildirmek, sorunların tespitine, teşhis ve çözümüne katkı sunmak, yol göstermek,problemlerin çözümüne katkı sağlamak gibi amaçları da vardır. Kent konseylerinin kente bu yönlerden katkı sunması beklenmektedir. Kentleşme ile birlikte kentlileşmenin de doğal bir sonucu olan kent konseyleri, ülkenin birliğine ve dirliğine, vatandaşlık bilincinin gelişmesine katkı sunmak için vardır. Vatandaşlara temel haklar ve görevler noktasında bilinçlendirme yapmalıdırlar. Kent konseyleri STK’ların bir çatı altında toplanarak ortak akılla hareket etmelerine ve kentlilik bilincinin yerleşmesine katkı sunmalıdırlar.
Ayrıca kent konseylerinin; o kenti ortak akılla yönetmek; yönetime halk adına katkı sunmak; yerellik ilkesi çerçevesinde katılımcılığı, demokrasiyi ve uzlaşma kültürünü geliştirmek; kentin kimliğine ilişkin tarihi, kültürel, doğal ve benzeri değerlere sahip çıkmak ve geliştirmek; kent kaynaklarının etkili, verimli ve adil kullanımına katkıda bulunmak, sürdürülebilir kalkınma anlayışına dayalı kentin yaşam kalitesini geliştiren, çevreye duyarlı ve yoksulluğu giderici programları desteklemek; sivil toplumun gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunmak; çocukların, gençlerin, kadınların ve engellilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklerini arttırmak ve yerel karar alma mekanizmalarında aktif rol almalarını sağlamak gibi bir misyonu da vardır.
Kalkınma ve Demokrasi şehirlerden başlar. Yerel demokrasinin güçlenmesinde, problemlerin ortak akılla çözülmesinde, kentlilik bilincinin yerleşmesinde, tarihi kültürel dokunun korunmasında ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın sağlanmasında “kent konseylerine” çok büyük görevler düşmektedir. Kent konseyleri aslında ülkesi, vatanı ve şehri için derdi olan insanların buluşma yeridir. 1970’lerin alt yapı belediyeciliğinden bugün sosyal belediyeciliğe geçilmiştir ve hedef gönül belediyeciliğidir. Kent konseyleri elbette yönetenleri yönetmez; ancak halk için ve halk adına tavsiyelerde bulunur, gönüller inşa eder.