Milyonlarca emeklinin uzun süredir büyük bir merakla takip ettiği Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti veya indirimiyle araç satın alma beklentisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan yeni bir kanun teklifiyle yeniden hareketlendi. Kamuoyunda geniş yankı bulan ve sosyal mecralarda sıklıkla araştırılan bu düzenleme arayışında henüz yürürlüğe girmiş resmi bir mevzuat bulunmasa da komisyon aşamasındaki taslak metnin detayları netleşmeye başladı.
YASA TEKLİFİ HENÜZ MECLİS'TEN GEÇMEDİ
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından hazırlanarak TBMM Başkanlığı'na iletilen kanun teklifi, şu an itibarıyla komisyon aşamasında bulunuyor ve henüz Genel Kurul'da kabul edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmadı. Dolayısıyla mevcut yasal çerçevede genel olarak tüm emeklileri kapsayan, yürürlüğe girmiş bir ÖTV'siz araç alım hakkı bulunmuyor. Vatandaşların bu süreçte mağduriyet yaşamaması adına yalnızca resmi makamlar ve Bakanlık kanadından yapılacak açıklamaları referans alması gerekiyor.
SADECE BELİRLİ BAĞ-KUR EMEKLİLERİNİ KAPSIYOR
Meclis komisyonunda değerlendirilen yasa teklifinin içeriği, ilk etapta düşünüldüğü gibi tüm emekli profillerini içine almıyor. Taslak metindeki mevcut maddelere göre, bu avantajdan yalnızca belirli kriterleri karşılayan kısıtlı bir kesimin faydalanması öngörülüyor. Öne çıkan kapsama dair kriterler şu şekildedir:
-
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu bünyesinde esnaf veya sanatkâr statüsünde yer alanlar.
-
5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi (Bağ-Kur) kapsamında yaşlılık aylığı almaya hak kazanmış olan emekliler.
Bu çerçeve doğrultusunda, SSK (4/1-a) statüsündeki işçi emeklileri ile Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamındaki memur emeklilerinin mevcut taslağın sınırları dışında bırakıldığı görülüyor.
ÖNE ÇIKAN BAŞVURU VE ALIM ŞARTLARI NELER?
Kanun teklifinde, suistimallerin önüne geçilmesi ve devlet bütçesine getireceği yükün dengelenmesi amacıyla oldukça sıkı kontrol mekanizmaları ve taahhüt şartları yer alıyor. Eğer komisyondaki bu teklif aynen yasalaşırsa, başvuru yapacak kişilerden şu şartları yerine getirmesi istenecek:
-
Süre Sınırı: Hak sahibi olan kişilerin, emeklilik tarihlerinden itibaren en geç 5 yıl içerisinde bu muafiyet başvurusunu yapması gerekiyor.
-
Tek Seferlik Hak: Söz konusu vergi muafiyeti uygulamasından bir kişi yaşamı boyunca yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere yararlanabilecek.
-
Araç Türü: Muafiyet sadece binek otomobil sınıfındaki sıfır araçlar için geçerli olacak; ticari amaçlı araçlar kapsam dışında tutulacak.
-
5 Yıl Satış Yasağı: ÖTV ödenmeden satın alınan binek araçlar, tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca hiçbir şekilde satılamayacak, devredilemeyecek veya başkalarına kullandırılamayacak.
-
Erken Satış Cezası: Mücbir sebepler (ağır kaza, deprem, sel gibi aracın tamamen kullanılamaz hale gelmesi) dışında araç 5 yıllık süre dolmadan satılırsa, başlangıçta tahsil edilmeyen ÖTV tutarı gecikme faiziyle birlikte geri alınacak.
FİYAT LİMİTİNE GÖRE SEÇİLEBİLECEK OLASI MODELLER
Teklifin yasalaşması halinde, engelli muafiyetinde olduğu gibi belirli bir mali tavan fiyat limitinin uygulanması bekleniyor. Yerli üretim oranları (%40 yerlilik şartı) ve motor hacmi kriterleri göz önüne alındığında, piyasadaki ekonomik segmentte yer alan şu modellerin listede yer alabileceği değerlendiriliyor:
-
Togg: T10X ve T10F modelleri
-
Fiat: Egea Sedan ve Egea Cross
-
Renault: Clio, Megane Sedan ve Duster
-
Toyota: Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR
-
Hyundai: i20 ve Bayon
Söz konusu listenin tamamen piyasa tahminlerine dayandığı, resmi araç listesinin ve kesinleşen başvuru detaylarının ancak kanun teklifinin meclis onayından geçip yasalaşmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından duyurulacağı önemle belirtiliyor.
Tuğçe Gevşek
